Een filosofie die verbindt
Algemene filosofische uitgangspunten leveren de basiselementen voor mijn krijgskunst- en kunstfilosofie, en zo ook voor mijn visie op krijgskunst- en kunstbeoefening. Maar deze algemene uitgangspunten kunnen ook apart op zich beschouwd worden.
Op gebied van algemene filosofie leg ik mij toe op de ontwikkeling van een modern humanisme met daarin begrepen een filosofie van geweldloosheid.
Zoeken naar een nieuwe wereldorde
In onze huidige tijd, na de dekolonisering van de wereld en na het einde van de koude oorlog, staat het thema van een nieuwe wereldorde (soms kort "NWO") centraal. Marktfundamentalisme, religieus integrisme en identiteitsdenken zijn treffende voorbeelden van hoe soms verkrampt gereageerd wordt op de post-koloniale mondiale globalisering aan het begin van de 21ste eeuw. Omgekeerd zien sommigen een nieuwe wereldorde als een instrument om hun macht en levensbeschouwing te vergroten en te verspreiden.
Oude tegenstellingen lijken aan een heropflakkering toe, zoals in het geval van de Verenigde Staten die tussen de anti-slavenhandel federalen en de pro-slavenhandel confederalen, afkomstig uit de midden-19de eeuwse secessie-oorlogen. Crisissen van allerlei aard doen zich voor. Ze blijken met elkaar verbonden, en dermate ernstig, zodat we deze schijnbaar van elkaar losstaande crisissen kunnen samenvatten als "de 21ste eeuwse beschavingscrisis". Apocalyptische doembeelden brengen echter geen oplossing, maar een nieuwe visie op het menselijke samenleven is nodig.
Verschillende fundamentalistische vormen van nieuwe wereldorde zijn reeds bekend: hyper-kapitalisme, linkse multitudes, zuiver blanke werelden, een mondiale islamitische gemeenschap, de nieuwe evangelisering van het Vaticaan.
De kernvraag blijkt vanuit welke principes men best vertrekt om de wereld van de 21ste eeuw een humanistisch-vredelievende invulling te geven.
Mijn beginselen
Ik vertrek vanuit het principe van individuele mensenrechten, van het welzijn van principieel ietwat beperkte en eindige mensen. Door de menselijke beperktheid ontstaan onvermijdelijk conflicten die om oplossing vragen.
Mijn voorkeur gaat uit naar een leven in democratische naties, waartussen een vredelievende internationale samenwerking bestaat. Zich terugtrekken in volledig soevereine landen is op termijn onhoudbaar, het creëren van grote politieke machtsblokken vergroot de kansen op ernstige conflicten en creëert te omvangrijke politieke machten naar de burgers toe. Mensen opsluiten in "hun volk" of "hun gemeenschap" is niet alleen onhaalbaar en utopisch, belangrijk is het uitgangspunt dat de redelijke zelfbeschikking van het individu zwaarder weegt of zelf strijdig is met, de zogenaamde volkerenrechten. Ik wijs dus elke vorm van gemeenschapsdenken, communitarisme of identiteitsdenken af, ik verwerp elke vorm van etnisch- of cultuur-nationalisme, en ik onderschrijf de waarde van het welzijn van de mens als individu.
Een nieuwe wereldorde kan voor mij dus best gebouwd worden op een burgerrechtenbeweging, en op een filosofie van menselijke zelfontplooiing. Een pacifistisch-humanistische nieuwe wereldorde gaat samen met een vredelievende organisatie van de samenleving(en) en met een dagelijkse vredescultuur bij de burgers. Die drie samen, de pacifistische nieuwe wereldorde, een vredelievende samenleving en individuele vredescultuur zijn in mijn visie de drie pijlers voor een leefbare wereld waarin menselijk welzijn centraal staat.
Uitermate belangrijk vind ik op een flexibele manier waar en vals van elkaar te kunnen onderscheiden. Het is zeker nodig te beseffen dat ieder zijn eigen subjectieve beleving heeft, maar wel van een objectieve werkelijkheid om hem heen. Zonder waarheidsconcept is geen vrede mogelijk. Maar andersom maakt het claimen van het bezit van een enige speculatieve waarheid diezelfde maatschappelijke vrede onmogelijk. Daarom zijn communicatie en conflicthantering voor mij kernthema's.
Vredescultuur
Het ontwikkelen van vredescultuur is uiterst belangrijk, maar niemand heeft er een “patent” op, en het is best zich te hoeden voor misbruik van de vredelievende thema's onder de vorm van valse beloften of als onverdraagzaamheid tegenover "ongewenste ordeverstoring".
Een ander algemeen thema dat mij erg boeit is de confrontatie tussen traditie en moderniteit, tussen het leven in een feodale en het leven in een moderne samenleving. De clash tussen traditie en moderniteit heeft al veel bloed doen vloeien en veel leed veroorzaakt. Ieder ontwikkelt eigen tradities en gewoontes, en het vredelievend samenleven van die diverse levensbeschouwingen en -gewoonten, vind ik een waardevolle maatschappelijke uitdaging.
Meer
Wie meer wil lezen over deze thema's, kan mijn blogs "Dignita" (over menselijke waardigheid) en "Groen en liberaal" (met mijn politiek-filosofische teksten) raadplegen.
Wie graag een artikel of een opiniestuk wil bestellen, kan daartoe contact opnemen.
Peter Van de Ven, tel: (015)33.06.22
Externe links
